بازتاب اوضاع سیاسی عراق پس از جنگ جهانی اول در دیوان شعر رصافی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

2 کارشناس ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی و مدرس دانشگاه پیام نور

چکیده

   عراق پس از جنگ جهانی اول دستخوش تغییرات زیادی شد. این سرزمین که در ابتدا جزئی از امپراتوری عثمانی به شمار می‌رفت ودرآن دوران تحت سلطۀ حاکمیت استبدادی آنان بود. با سقوط این سلسله، تحت قیومت انگلستان درآمد و بدین ترتیب به بحران سیاسی دچار شد و ازسوی دیگر آشوب و اغتشاشات بسیاری نیز به این وضعیت اسفناک دامن زد؛ بطوریکه شاعران روشنفکر عراقی همچون رصافی، تلاش کردند تا از یک سو در اشعار سیاسی خویش با استعمارگران مبارزه کنند و از سوی دیگر با انتقاد از ضعف مردم در برابر حاکمان ستمگر، آنان را به مبارزه علیه حکام داخلی و استعمارگران خارجی دعوت نمایند.
   مقالۀ حاضر بر آن است تا مواضع ظلم‌ستیزی و بحران سیاسی عراق را پس از جنگ جهانی اول در اشعار رصافی به روش تاریخی توصیف و تحلیل نماید، تا از این طریق نقش این شاعر نامور عراقی در بیداری مردم عراق در مبارزه علیه استعمار مشخص شود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflection of Political Situation of Iraq after World War I in Rassafi Divan Poetry

نویسندگان [English]

  • Jamshid BagherZadeh 1
  • Pourya Esmaeili 2
ـ آقا بخشی، علی و مینو افشاری راد، فرهنگ علوم سیاسی، انتشارات مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران، بی تا.
ـ ابوحاقة، احمد، الالتزام فی الشعر العربی، بیروت: دارالعلم للملایین. 1979م، ط1.
ـ البدری، سعید، ذکری الرصافی، بغداد: دار الرسالة، 1959م،ط2.
ـ بدیع شریف، محمد، النهضة العربیة الحدیثة (العراق)، بغداد: دارالحریة، 1983م، ط2.
ـ جعفری ولدانی، اصغر، بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، بی تا.
ـ الحسنی، عبدالرزاق، العراق فی ظل المعاهدات، بیروت: دارالکتب، 1980م، ط5.
ـ الخطاط، قاسم و دیگران، معروف الرصافی شاعر العرب الکبیر، القاهرة: المکتبة العربیة، 1971م.
ـ الرصافی، معروف، دیوان الرصافی، مقدمة عبدالقادر المغربی، بیروت: دارالمنتظر، 1999م.
ـ زرکلی، خیرالدین، الاعلام (قاموس تراجم)، جلد هفتم، بیروت: دارالملایین، بی تا.
ـ طبانة، بدوی، معروف الرصافی دراسة ادبیة لشاعر العراق و بیئته السیاسیة و الاجتماعیة، القاهرة: مطبعة الرسالة. 1957م، ط1.
ـ المقدسی، انیس، الاتجاهات الادبیة فی العالم العربی الحدیث، بیروت: دارالعلم للملایین، 1988م، ط8.
ـ الواعظ، رؤوف، معروف الرصافی، حیاته و ادبه السیاسی، القاهرة: دارالکتاب العربی، 1961م