پژوهش در تاریخ

پژوهش در تاریخ

جغرافیای تاریخی بندر بوشهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس ارشد تاریخ گرایش مطالعات خلیج فارس دانشگاه تهران
چکیده
منطقه بوشهر یکی از قدیم‌ترین لنگرگاه‌های تجاری ایران بوده است. اهمیت تجاری و ارتباطی این منطقه، فراز و نشیب‌های زیادی را در تاریخش سبب شده است. بررسی هریک از تحولات رخ داده در بندربوشهر نیازمند آگاهی از جغرافیای تاریخی این بندر و پیشینه تاریخی مکان بروز رویداد است. در نوشتار پیش رو تلاش شده است تحولات رخ داده در این خطه مورد مطالعه قرار گیرد و چشم‌اندازی از گذر زمان بر این منطقه از دوره باستان تا اواخر دوره قاجار ارئه شود. اگرچه بندربوشهر بندری نوبنیاد محسوب می‌شود و از سده دوازدهم هجری با اقدامات نادرشاه افشار و پس از آن تحت اداره آل‌مذکور اهمیت سیاسی و اقتصادی فزاینده‌ای یافت، ولی شبه‌جزیره بوشهر پیشینه‌ای پنج هزارساله دارد که پشتوانه‌ای تاریخی برای بندربوشهر به حساب می‌آید. 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Historical Geography of Bandar Bushehr

نویسنده English

Shiva Taghvai
ابن بلخی، فارسنامه ابن بلخی، شیراز: بنیاد فارس شناسی،1374.
استفان رای، گرمون، چالش برای قدرت و ثروت در جنوب ایران، ترجمه حسن زنگنه، قم: همسایه، 1378.
اسدپور، حمید، تاریخ اقتصادی و سیاسی خلیج فارس در عصر افشاریه و زندیه، تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی،1378.
افشار سیستانی، ایرج، پژوهش در نام شهرهای ایران، تهران: روزنه،1378.
افشار سیستانی، ایرج، خلیج فارس و کشورهای جنوبی آن، تهران: قلم آشنا،1380.
افشار سیستانی، ایرج، نگاهی به بوشهر،ج 1، تهران: نسل دانش،1369) .
اقتداری، احمد، آثار شهرهای باستانی سواحل و جزایر خلیج فارس و دریای عمان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی،1375.
آمیه، پیر، تاریخ عیلام، ترجمه شیرین بیانی، تهران: دانشگاه تهران،1349.
توکلی مقدم،حسین، وجه تسمیه شهرهای ایران، تهران: میعاد،1375.
دشتی، احمد، نگاهی به تاریخچه مدرسه سعادت بوشهر، بوشهر: کنگره بزرگداشت یکصدمین سالگردتاسیس مدرسه سعادت، 1378.
دشتی،رضا، تاریخ اقتصادی- اجتماعی بوشهر در دوره قاجاریه با تکیه بر نقش تجار وتجارت، تهران: پازینه،1380.
زارعی، بهادر، عبدالصمد دولاح، بوشهر در امنیت ملی اسلامی ایران، تهران: دادگستر،1386.
زنده دل، حسن، استان بوشهر، تهران:ایرانگردان،1377.
سیوری، راجرز.ام ، خلیج فارس از دوران باستان تا اواخر قرن 18 میلادی، ترجمه حسن زنگنه،بوشهر: مرکز بوشهرشناسی،1377.
 شهاب الدین عبدالله خوافی، جغرافیای حافظ ابرو، ج2، تهران: میراث مکتوب،1375).
شهیدی مازندرانی، حسین، فرهنگ نام‌های جغرافیایی باستانی ایران و سرزمین‌های همسایه، تهران: بلخ،1391.
 عبدالامیر، امین، منافع بریتانیا در خلیج فارس، تهران: امیرکبیر، 1370.
فلور، ویلم، تاریخ بوشهر از صفویه تا زندیه، ترجمه حسن زنگنه، بوشهر: شروع، 1389.
فلور، ویلم، حکومت نادرشاه به روایت منابع هلندی، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران: توس، 1368.
 فلور، ویلم، ظهور و سقوط بوشهر،مترجم حسن زنگنه، تهران: طلوع دانش،1387.
لاکهارت، نادرشاه،ناپلئون شرق، سخنرانی دکتر لاکهارت در انجمن همایونی آسیایی لندن، تهران: بنیاد،1369.
لسترنج، گی، جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، ترجمه محمود عرفان، تهران: بنگاه ترجمه و نشرکتاب، 1337.
لوریمر، ج.ج، راهنمای خلیج فارس تاریخ و جغرافیای بوشهر، ترجمه سید محمدحسن نبوی، شیراز: نویدشیراز، 1379.
 مارکوات، یوزف، ایرانشهر در جغرافیای بطلمیوس، تهران: طهوری،1383.
 محمد حسن خان اعتمادالسلطنه، تطبیق لغات جغرافیایی قدیم و جدید ایران،تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیرکبیر،1376.
محمدحسین سعادت، تاریخ بوشهر، تصحیح عبدالرسول خیراندیش و عمادالدین شیخ الحکمایی، تهران:میراث مکتوب،1390.
مشایخی، عبدالکریم، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج 12، تهران: بنیاد دایر‌ة المعارف بزرگ اسلامی 1374.
مینورسکی،ولادیمیر فئودوروویچ، ایران در زمان نادر شاه ، ج 1، ترجمه رشید یاسمی، تهران: دنیای کتاب،1387).
نوری زاده بوشهری، اسمعیل، نظری به ایران و خلیج فارسفبی نا، بی تا).
وثوقی، محمدباقر، تاریخ خلیج فارس و ممالک همجوار، تهران: سمت،1384.
ویلسن، سر آرنولد، تاریخ خلیج فارس ترجمه محمد سعیدی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1348.
 مقاله
برومند، صفورا «رکود تجاری بوشهر و سواحل شمالی خلیج فارس به روایت اسناد شرکت هند شرقی بریتانیا1800-1790 م» منتشر شده در مجموعه مقالات همایش ملی : نقش اسناد در تاریخ نگاری استان بوشهر،بوشهر: زمزه‌های روشن،1390.